محمدرضا شجریان (۱ مهر ۱۳۱۹ – ۱۷ مهر ۱۳۹۹) موسیقی دان و خوانندهٔ سبک اصیل ایرانی بود. وی همچنین خوش نویس در خطِ نستعلیق، رئیس شورای عالی خانه موسیقی ایران، بنیان گذار گروه شهناز و آفریننده چند ساز موسیقی بود. او در قرائت قرآن نیز فعالیت داشت و دعای ربنا، نامدارترین تلاوت قرآنیِ او بود. شجریان در میان دوستداران خود با عنوان «استاد آواز ایران» و «خسروی آواز ایران» نیز شناخته می شود. برخی او را مهم ترین چهرۀ موسیقی سنتی ایران و یکی از نمادهای مهم فرهنگ و موسیقی ایران زمین می دانند.

 
 

خانواده

در یک خانواده مذهبی به دنیا آمد ، مادرش افسر شاهوردیانی و پدرش مهدی شجریان بود که قاری قرآن بود.

 
 
Nwt7GWljZQ1N
 

شروع فعالیت

آواز خواندن را از کودکی آغاز کرد و با توجه به استعداد و صدای خوبش، تحت آموزش پدر، که خود قاری قرآن بود، مشغول به پرورش صدای خویش شد. در ۹ سالگی تلاوت قرآن را آغاز می کند و یک سال بعد این کار را در میتینگ ها و اجتماعات سیاسی آن سال ها ادامه می دهد.

 

دوره های موسیقی و خوشنویسی

او در سال 1346 به تهران رفت و با احمد عبادی آشنا شد و همچنین در کلاس اسماعیل مهرتاش شرکت نمود. در همین سال برای آموختن خوشنویسی در انجمن خوشنویسان نزد ابراهیم بوذری رفت. شجریان از سال 1347، خوشنویسی را نزد حسن میرخانی ادامه داد. وی در سال 1349، درجه ممتاز را در خوشنویسی به دست آورد.

 

کلاس آواز و تصنیف خوانی

سال 1350 وقتی 31 ساله بود زیر نظر فرامرز پایور استاد موسیقی شروع به یادگیری سنتور و ردیف های آوازی کرد و همزمان زیر نظر چند استاد دیگر شیوه های تصنیف خوانی را گذارند.

 

اجرای زنده و شرکت

در سال 1354 وقتی 35 ساله بود در جشن هنر شیراز با یک گروه موسیقی اجرای زنده داشت و در سال 54 در 37 سالگی در تلاوت قرآن کشوری اول شد. در اسفند 57 شرکت موسیقی دل آواز را بنیانگذاری کرد.

 

خوانندگی و معلمی

پدر شجریان به دلیل عقاید مذهبی با فعالیت های هنری محمدرضا مخالفت می کرد او فعالیت خود را با نام مستعار کرد سیاوش بیدخانی ادامه می داد.تا اینکه پدر اجازه استفاده از نام اصلی اش را داد. شجریان پس از دریافت دیپلم دانشسرای عالی ، به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به تدریس مشغول شد و تا سال 1347 دبیر آموزش و پرورش در رادکان خراسان رضوی بود سپس به وزارت منابع طبیعی منتقل شد.

 

بعد از انقلاب

با شروع انقلاب فعالیت او نیز مثل سایر هنرمندان دستخوش تغییر شد و در یکی دو سال اول چند آهنگ انقلابی و میهنی با ناظری و لطفی داشت. سپس بیشتر وقت خود را صرف تدریس موسیقی کرد

 

ربنای شجریان

در سال 1358 وقتی 39 ساله بود برخی از آیات قرآن را صرفا برای تمرین هنرجویان خود خواند ، اما این دعا به مدت 30 سال تا قبل از ممنوع الصدایی او در رادیو و تلویزیون در ماه رمضان پخش شد. این اثر را سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری به عنوان اثر ملی ثبت کرده است.

 

ازدواج اول

محمدرضا شجریان ابتدا در سال 1340 وقتی 21 ساله بود با فرخنده گل افشان ازدواج کرد که حاصل آن سه دختر و یک پسر بنام همایون بود. گل افشان هم مثل شجریان معلم دبستان بود و هر دوی آن ها در شهر قوچان تدریس می کردند و در همین شهر عقد کردند.این زندگی بعد از سی سال به طلاق و جدایی ختم شد. در سال ۱۳۴۲ فرزند اول محمدرضا شجریان (راحله) متولد شد، در سال ۱۳۴۴ دختر دوم محمدرضا شجریان (افسانه) در مشهد به دنیا آمد که بعدها به همسری پرویز مشکاتیان در می آید. دختر سوم محمدرضا شجریان مژگان در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۸ در تهران متولد شد و در سال ۱۳۵۴ همایون متولد شد.

 

 
ESiqs8cmrD5p
 

ازدواج دوم

محمدرضا شجریان در سال 1370 در 53 سالگی با دختر 26 ساله بنام کتایون خوانساری ازدواج کرد و در سال ۷۶ فرزند دیگر شجریان به نام رایان از همسر دوم متولد می شود.

 
 

حواشی محمدرضا شجریان

در پی حوادث سال 88 شجریان با یک نامه انتقادی به ضرغامی رئیس صدا و سیما استفاده از سروده های انقلابی بخصوص سرود ایران، ای سرای امید را غیر شرعی خواند و خواستار توقف پخش این آثارش شد مدتی بعد آهنگ زبان آتش را خواند که بعد از آن پخش دعای ربنا او نیز در صدا و سیما ممنوع شد و از اجرای کنسرت های او در ایران جلوگیری گردید.

 

افتخارات جهانی

سایت انجمن آسیا وی را پرآوازه ترین هنرمند موسیقی اصیل ایرانی ، روزنامه ونکوورسان او را یکی از مهم ترین هنرمندان موسیقی جهان و همچنین رادیوی عمومی ملی (NPR) در سال 2010 وی را یکی از 50 صدای برتر جهان معرفی کرده است.

استاد علاوه بری جایزه پیکاسو در سال 87، دیپلم افتخار و نشان موتزارت را از سازمان یونسکو گرفته است ، او همچنین سال 93 نشان شوالیه ملی لیاقت را از فرانسه گرفت و در سال 89 جایزه بیتا را از آن خود کرد.

 

جایزه گرمی

محمدرضا شجریان 2 سال به خاطر آلبوم های فریاد و بی تو به سر نمی شود ، نامزد جایزه گرمی شد. جایزه گرمی معتبرترین جایزه موسیقی در آمریکا است. هرساله 5 آلبوم موسیقی از بخش موسیقی کلاسیک برای نامزدی این جایزه معرفی می شوند.

 

خواننده تیتراژ فیلم

شجریان در چند فیلم به عنوان خواننده تیتراژ حضور داشته است که می توان به فیلمهای فیلم دلشدگان در سال 1370 ، فیلم ابجد در سال 1381 و فیلم زمستان است در سال 1384 اشاره کرد.

 

خیابان شجریان

در فروردین 1398 اعضای شورای شهر تهران با پیشنهاد نامگذاری یک خیابان به نام «محمدرضا شجریان» موافقت کردند. در این جلسه ، تغیرِ نام بلوار فلامک جنوبی و شمالی در منطقه 2 تهران به نام «محمدرضا شجریان» به تصویب رسید.

 

بیماری محمدرضا شجریان

محمدرضا شجریان در نوروز ۹۵ با انتشار یک کلیپ با موهای تراشیده خبر از یک مهمان قدیمی ۱۵ ساله داد که بعدها مشخص شد وی به سرطان مبتلا شده است. شجریان از زمان اعلام خبر سرطان خود از سال ۹۵ دیگر در محفل های هنری حاضر نشد و کمتر کسی موفق به ملاقات با وی شد. در هفته های گذشته وضعیت جسمانی وی نامناسب گزارش شده و چندین بار خبر فوت شجریان منتشر و تکذیب شد . شجریان در روز یکشنبه 13 مهر 1399، به دلیل افت سطح هوشیاری در حد نزدیک به کمای مطلق به بخش مراقبت های ویژه در بیمارستان جم تهران منتقل شد و عاقبت بعدازظهر هفدهم مهرماه 99، 17 روز پس از 80 ساله شدن ، درگذشت.

 
 
 
 
منبع:ساعدنیوز
 
 
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد